Başkasının Kredi Kartı veya Ehliyetiyle Araç Kiralamak Yasal Mı?
Araç kiralama sektöründe en sık karşılaşılan taleplerden biri, rezervasyon sahibinin ödeme aşamasında bir yakınının, eşinin veya arkadaşının kredi kartını kullanmak istemesidir. Ancak kurumsal ve yasal çerçevede hizmet veren hiçbir rent a car firmasında başkasının kredi kartıyla, ehliyetiyle veya kimliğiyle araç kiralamanız yasal olarak mümkün değildir. Bu kuralın temelinde hem bankacılık güvenlik prosedürleri hem de Emniyet Genel Müdürlüğü’nün uyguladığı sıkı denetim mekanizmaları yatmaktadır. Aracı kiralayan kişi (ana sürücü), sözleşmeye imza atan kişi ve ödemeyi yapan (provizyon alınan) kredi kartının sahibi kesinlikle aynı kişi olmak zorundadır.
Bu katı uygulamanın en büyük nedeni finansal güvenlik ve dolandırıcılık vakalarının önüne geçmektir. Kredi kartı sahibinin ofiste fiziken bulunmaması veya bulunsa dahi aracı kiralayacak kişinin farklı olması, olası bir hasar, trafik cezası veya aracın çalınması gibi durumlarda hukuki sorumluluğun kimde olacağı konusunda devasa bir boşluk yaratır. Kiralama esnasında çekilen depozito (provizyon) bedeli, kiralama süresince doğabilecek ek masraflar için bir teminattır. Bankalar, kart sahibinin kendi rızasıyla imza atmadığı veya hizmeti bizzat almadığı durumlarda yapılan itirazları (chargeback) haklı bulmakta, bu da kiralama firmalarını büyük zararlara uğratmaktadır.
Ayrıca yasal bir zorunluluk olarak devreye giren KABİS (Kiralık Araç Bildirim Sistemi), aracı kiralayan kişinin tüm kimlik ve ehliyet bilgilerinin anlık olarak emniyet güçleriyle paylaşılmasını şart koşar. Eğer başkasının kimliğiyle veya ehliyetiyle bir araç kiralanırsa ve bu araçla bir suça karışılırsa, masum bir insanın hayatı kararabilir. Bu nedenle, ehliyetiniz yanınızda yoksa, kredi kartınızın limiti yetersizse veya kartınızın üzerinde kabartmalı isminiz yazmıyorsa, yanınızdaki bir başka kişinin kartını sunarak aracı kendi adınıza kiralayamazsınız. Böyle bir durumda tek yasal çözüm, kredi kartı ve ehliyeti tam olan kişinin aracı "ana sürücü" sıfatıyla kendi adına kiralamasıdır.
Kiralık Aracı Sözleşmede Olmayan Başkası Kullanırsa Ne Olur? (Riskler)
Bir aracı kendi adınıza, kendi kredi kartınızla kiraladıktan sonra direksiyonu eşinize, kardeşinize veya çok güvendiğiniz bir arkadaşınıza devretmek, dışarıdan bakıldığında masum bir yardımlaşma gibi görünebilir. Ancak rent a car sözleşmelerinin ve kasko poliçelerinin gözünde bu durum, yapılabilecek en büyük kural ihlallerinden biridir. Kiraladığınız aracı, kiralama sözleşmesinde adı "ana sürücü" veya resmi "ek sürücü" olarak geçmeyen üçüncü bir şahıs kullanırken olası bir kazaya karışırsa, aracın sahip olduğu tüm kasko, sigorta ve ihtiyari mali mesuliyet (İMM) teminatları saniyesinde tamamen iptal olur.
Sigorta şirketleri, kasko poliçelerini sadece sözleşmede ıslak imzası bulunan ve KABİS sistemine bildirilen yasal sürücüler üzerinden değerlendirir. Resmi olarak bildirilmemiş bir kişinin direksiyon başında olduğu tespit edildiğinde (ki bu durum polis tutanaklarında açıkça yer alacaktır), kiralama firmasının kaskosu hasarı ödemeyi kesinlikle reddeder. Bu senaryoda kiralayan "ana sürücü", aracın onarım masraflarını, kaza anında karşı tarafa verilen maddi/manevi zararları ve aracın serviste yattığı günlerin ticari kazanç kaybını (yatar parasını) tamamen kendi cebinden, şahsi mal varlığıyla ödemek zorunda kalır. Milyonlarca liralık lüks bir araçta yaşanacak böyle bir senaryo, kelimenin tam anlamıyla finansal bir yıkım demektir.
Sadece kazalar değil, rutin polis çevirmeleri de büyük bir risk faktörüdür. Polis kontrol noktasında durdurulduğunuzda, ruhsat ile birlikte kiralama sözleşmesi de talep edilebilir. Direksiyon başındaki kişinin adı sözleşmede veya emniyet bildirim sisteminde yoksa, aracın usulsüz kullanıldığı gerekçesiyle araç bağlanarak yediemin otoparkına çekilebilir. Üstelik bu tür bir kural ihlali tespit edildiğinde, kiralama firması sözleşmeyi tek taraflı feshetme, aracı derhal geri çağırma ve kiralayan kişiyi "kara listeye" (black list) alarak bir daha araç vermeme hakkına sonuna kadar sahiptir. Kısacası, resmi prosedürleri atlayarak direksiyonu başkasına vermek, alınabilecek en gereksiz ve tehlikeli risktir.
Rent A Car Sözleşmelerinde Ek Sürücü (İkinci Sürücü) Ekleme Prosedürü
Uzun yola çıkacaksınız, sürüş yorgunluğunu paylaşmak istiyorsunuz veya aynı aracı tatil boyunca eşinizle dönüşümlü olarak kullanacaksınız; işte bu senaryonun yasal ve en güvenli çözümü sözleşmeye "Ek Sürücü" (İkinci Sürücü) ekletmektir. Ek sürücü uygulaması, kiralama süresi boyunca aracın yasal sorumluluğunu ve kasko güvencesini ana sürücü ile birlikte ikinci bir kişiye (veya firmaya göre üçüncü bir kişiye) yasal olarak paylaştıran resmi bir haktır. Bu işlemi yapmak oldukça basit olmakla birlikte, belirli kurallara ve fiziksel zorunluluklara tabidir.
Bir kişiyi ek sürücü olarak kaydettirebilmeniz için, o kişinin mutlaka araç teslimatı sırasında kiralama ofisinde fiziksel olarak bulunması gerekmektedir. Uzaktan, telefonla, fotoğraf göndererek veya "o yolda bize katılacak" gibi beyanlarla sözleşmeye kimse dahil edilemez. İkinci sürücü adayının, kiralama ofisinde tıpkı ana sürücü gibi geçerli ehliyetini ve kimliğini ibraz etmesi, KABİS sistemi için sisteme taranması ve kiralama sözleşmesinin ilgili "Ek Sürücü" bölümüne ıslak imza atması zorunludur. Ayrıca ek sürücü olarak eklenecek kişinin de, kiralanan aracın segmentine uygun yaş ve ehliyet süresi kriterlerini (örneğin ekonomik sınıf için minimum 21 yaş ve 1 yıllık ehliyet gibi) harfiyen karşılıyor olması şarttır.
Ek sürücü hizmeti genellikle kiralama firmaları tarafından günlük cüzi bir ek ücret karşılığında sunulur. Bu ücretin alınmasının temel sebebi, kasko şirketlerinin aracı kullanan kişi sayısının artmasını doğrudan bir "risk artışı" olarak görmesi ve poliçe primlerini buna göre düzenlemesidir. Ödediğiniz bu ufak ek bedel, kasko güvencesinin ikinci sürücüyü de kapsayacak şekilde genişletilmesini sağlar. Carsiss Rent a Car olarak, uzun seyahatlerinizde güvenliğinizi merkeze alıyor, yorgunluğa bağlı kazaların önüne geçmek adına müşterilerimize yola çıkmadan önce ek sürücü işlemlerini ofislerimizde dakikalar içinde ve tamamen yasal prosedürlere uygun şekilde tamamlamalarını tavsiye ediyoruz.
Kurumsal Firmalar ve Şirket Çalışanları İçin Başkası Adına Araç Kiralama
Bireysel kiralamalardaki "kredi kartı ve sürücü aynı kişi olmalıdır" kuralının esnetilebildiği ve başkası (daha doğrusu tüzel bir kişilik) adına işlemin yapılabildiği tek istisnai alan kurumsal araç kiralamalarıdır. Ticari şirketler, personellerinin iş seyahatleri, saha operasyonları veya havalimanı transferleri için kendi şirket kredi kartlarıyla veya cari hesapları üzerinden personelleri adına araç kiralayabilirler. Ancak bu esneklik, tamamen başıboş bir sistem olduğu anlamına gelmez; tam aksine, kurumsal kiralamaların kendi içinde çok daha katı resmi belgelendirme süreçleri bulunur.
Bir personelin şirket adına kiralanan bir aracı teslim alabilmesi için, kiralama firmasına şirket antetli kağıdına yazılmış, imza sirkülerinde yetkisi bulunan yöneticiler tarafından kaşelenip imzalanmış resmi bir "Araç Teslim Alma ve Kullanma Yetki Belgesi" sunulması zorunludur. Bu belgede, aracı teslim alacak personelin adı, soyadı ve TC kimlik numarası açıkça belirtilmeli, kiralama bedeli ve provizyon blokesinin şirket kredi kartından (veya mail order yoluyla) çekilmesine onay verildiği resmi olarak beyan edilmelidir. Şirket kredi kartı fiziken ofiste değilse bile, kurumsal anlaşmalar çerçevesinde mail order veya sanal pos üzerinden şirket adına faturalandırma yapılarak tahsilat gerçekleştirilir.
Ödeme şirketten çıksa dahi, emniyet bildirimi ve trafik cezası sorumluluğu aracı fiilen kullanan personelin üzerindedir. Yani şirket personeli, aracı teslim alırken kendi ehliyetini ve kimliğini ibraz etmek ve sözleşmeyi "Sürücü/Kullanıcı" sıfatıyla imzalamak zorundadır. Yolda yenilecek hız veya park cezaları doğrudan personelin ehliyetine veya T.C. kimliğine işlenir. Bu sistem, özellikle iş dünyasının yoğun temposunda şirket sahiplerinin veya finans departmanlarının her kiralama için ofise gelme zorunluluğunu ortadan kaldırırken, aracın kimin kontrolünde olduğunun da devlet nezdinde yasal olarak kayıt altına alınmasını sağlar.
Sorunsuz Kiralama İçin Sürücü ve Ödeme Koşullarında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Araç kiralama süreci, basit bir alışverişten ziyade hukuki bir sorumluluk devridir. Kiralama şirketlerinin koyduğu katı ödeme ve sürücü kuralları, müşterileri zorlamak için değil, hem aracı hem de sürücüyü yasal olarak %100 koruma altına almak için uygulanmaktadır. "Bir şey olmaz" mantığıyla kuralların etrafından dolanmaya çalışmak, başkasının kredi kartını gizlice kullanmaya yeltenmek veya sözleşmeye ekletmediğiniz birine aracı kullandırmak, telafisi on binlerce lirayı bulan kasko retleriyle ve hukuki yaptırımlarla sonuçlanacaktır.
Planlarınızı yaparken aracı kim kullanacaksa, rezervasyonu onun adına yapmalı ve fiziki kredi kartının da o kişinin cebinde (yeterli limitle) bulunduğundan emin olmalısınız. Eğer ödemeyi siz yapacaksanız ancak aracı bir başkası kullanacaksa, aracı kendi adınıza kiralayıp ödemesini yapmalı, ancak aracı kullanacak kişiyi mutlaka "ek sürücü" olarak yasal sözleşmeye dahil etmelisiniz. Ege Bölgesi'nde, özellikle iş gezileri veya turistik amaçlı seyahatlerinizde kaliteli ve kurumsal bir denizli rent a car hizmeti arıyorsanız; tüm bu yasal prosedürleri sizin için en şeffaf ve anlaşılır şekilde yürüten profesyonel bir ekiple çalışmanız büyük önem taşır.
Sonuç olarak, kiralık bir otomobilin direksiyonuna geçerken kafanızın rahat olması, ancak sözleşmenizin yasalara tam uyumlu olmasıyla mümkündür. Araç teslimat fişini dikkatlice okuyun, sigorta kapsamlarını (muafiyet oranlarını) mutlaka kiralama danışmanınıza sorun ve aracı sadece sözleşmede adı geçen kişilerin kullanmasını sağlayın. Carsiss Rent a Car olarak bizler, sürpriz maliyetlerin ve hukuki krizlerin önüne geçmek adına müşterilerimize her zaman dürüst, şeffaf ve %100 kurumsal sınırlar içerisinde hizmet veriyor, güvenle yola çıkmanızı sağlıyoruz. İyi ve kazasız yolculuklar dileriz.
